GeoScore metodologiyasi
Indeks qanday qurilgan: konstruksiya tamoyillari, absolyut shkala, agregatsiya sxemasi va ko'rsatkich indeksga tushadimi yoki yo'qmi degan savolni hal qiluvchi qoidalar.
Hujjat holati
9-versiya arxitekturasi. O'q va subindekslar vaznlari kalibrlanmoqda va bu yerda e'lon qilinmaydi — e'lon qilinadigani: tuzilma, agregatsiya operatorlari va qabul qilish qoidalari. Agar integratsiyadan oldin bizni tekshirayotgan bo'lsangiz, marketing sahifasini emas, aynan shu sahifani o'qish kerak.
Konstruksiyaning o'nta tamoyili
Bular indeks o'ziga o'zi qo'ygan cheklovlar. Har biri chiroyli, lekin ma'nosiz raqam olishning aniq bir yo'lini yopadi.
- 1
Bitta indeks, bitta qiymat, bitta vaqt nuqtasi
GeoScore joyning bugungi holatini tasvirlaydi. Kelajakka oid hamma narsa — qurilish, rejalar, migratsiya — alohida momentum indeksiga chiqarilgan. Aks holda «72» hozirgi holatmi yoki uch yildan keyingimi, tushunarsiz bo'ladi.
- 2
Har bir element roppa-rosa bitta savolga javob beradi
Va roppa-rosa bitta ota-elementga tegishli. Sanoat zonasi ta'sir turiga qarab ajratiladi: chiqindi — muhitga, avariya ehtimoli va himoya zonasi — texnogen xavfga, ish o'rinlari — iqtisodiy bazaga.
- 3
Tashqi tayanchli absolyut shkala
Asosiy indeksdagi birorta ham ball mamlakat bo'yicha taqsimotga bog'liq emas.
- 4
Teng qamrov qoidasi
Ko'rsatkich asosiy indeksga faqat milliy qamrovi 90% dan kam bo'lmaganda va tizimli mintaqaviy og'ishsiz tushadi. Qolgani — shahar kengaytma qatlamiga yoki kontekst bayroqlariga.
- 5
Hamma narsa monoton emas
Qurilish zichligi, qavatlilik, «aholi boshiga ish o'rni» balansi optimumga ega — «ko'proq bo'lsa yaxshiroq» emas. Ularga chiziqli emas, teskari U shaklidagi shkala kerak.
- 6
Yetib borish — bu faqat masofa emas
Har bir xizmat to'rtta qirra bo'yicha o'lchanadi: yaqinlik, sig'im, tanlov, sifat. «Bitta dorixona» va «yigirmata dorixona» bir xil ball bermasligi kerak.
- 7
Xavf qulayliklar bilan o'rtachalanmaydi
Xavf kompensator bo'lmagan tarzda jamlanadi va indeksga qo'shiluvchi sifatida emas, ko'paytuvchi sifatida qo'llaniladi.
- 8
Ma'lumot yo'qligi — qiymat emas
Uchta aniq rejim: bayroq bilan neytral qiymat; eng yomon qiymat (faqat obyekt yo'qligining o'zi o'lchov bo'lgan joyda); va ko'rsatkichni butunlay chiqarib tashlash, vaznini komponent ichida qayta taqsimlagan holda.
- 9
Indeks ichida narx bo'lmaydi
GeoScore — ASINT baholash modelidagi belgi. E'lonlar yoki bitimlardan olingan har qanday ko'rsatkich indeksni siklik qilib qo'yadi va taqiqlanadi.
- 10
Tuzilma yig'ilgandan keyin tekshiriladi
Agar subindeks qo'shnisi bilan 0,90 dan yuqori korrelyatsiyaga ega bo'lsa — bu uning dublikati va birlashtirilishi kerak. Agar subindekslar bo'yicha bosh komponentlar tahlili uchtadan kam muhim omil bersa — tuzilma o'z hajmini oqlamagan.
«Absolyut» nimani talab qiladi
Oltita talab. Indeks faqat oltalasi ham bajarilgandagina absolyut hisoblanadi — beshtasi yetarli emas.
3.1Shkala tashqi tayanchga bog'langan
Har bir ko'rsatkich uchun 0 va 100 nuqtalari loyihadan tashqaridagi manbadan belgilanadi: qurilish normasi, JSST tavsiyasi, fizik chegara, xalqaro standart. Asosiy indeksda protsentil taqiqlangan.
3.2Shkala to'yinadi
Har bir ko'rsatkichda shunday nuqta borki, undan keyin yaxshiroq bo'lmaydi: maktabgacha 500 m ham, 50 m ham «me'yor bajarilgan». Katakning bali boshqa katak o'zgarganda o'zgarmaydi.
3.3Qiymatning ma'nosi qat'iy belgilangan
0 — obyekt yo'q yoki me'yor qo'pol buzilgan · 25 — ruxsat etilganning quyi chegarasi · 50 — milliy me'yor bajarilgan · 75 — yaxshi amaliyot darajasi · 100 — xalqaro ilg'or amaliyot yoki fizik maksimum.
3.4Butun mamlakat uchun bitta tayanch
Me'yor mintaqaga moslashtirilmaydi. Agar Qoraqalpog'istonda poliklinikagacha o'rtacha masofa 6 km bo'lsa, ball buni ko'rsatishi kerak, qoraqalpoq o'rtachasiga me'yorlanmasligi kerak.
3.5Manba mamlakat bo'ylab bir xil
Bitta ko'rsatkich — bitta manba, hamma joyda bir xil yig'ish mantig'i bilan. Shaharlarda ochiq xarita, qishloqlarda reyestrni aralashtirish mumkin emas: to'liqlikdagi uzilish ballardagi uzilishga aylanadi.
3.6Qamrov bo'yicha qabul darvozasi
Aholi yashaydigan kataklarning kamida 90% qamrovi; eng yomon viloyatdagi qamrov eng yaxshisining kamida 0,8 qismi; bo'shliqlar hudud turi bilan bog'liq emas. O'tmasa — shahar qatlami, kontekst bayrog'i yoki ma'lumot kutish. Hech qachon — mamlakatning katta qismida neytral 50.
Ierarxiya darajalari
Indeksdan bitta o'lchovgacha oltita daraja. Kodlar barqaror: nomni o'zgartirish kodni o'zgartirmaydi, shuning uchun tahririy tuzatish integratsiyani buzmaydi.
Ko'rsatkich pasporti
Daraxtning har bir bargi uchun majburiy maydonlar. Pasporti to'ldirilmagan ko'rsatkich yig'ilishga tushmaydi.
code / name_ru / name_en / name_uzKod va uchta tildagi nomlardefinitionTa'rif: aynan nima o'lchanadi, so'z bilan, ikki xil tushunishsizunit, directionBirlik va yo'nalish: metr, pastga — kamroq bo'lsa yaxshiroqspatial_opFazoviy operator: katak, halqa, so'nish, izoxrona, ikki bosqichli xizmat zonasitransformTransformatsiya: chiziqli ramp, logarifmik yoki optimumli oraliqanchors, anchor_sourceTayanchlar va ularning manbasi: qurilish normasi bo'yicha 500 va 1500 mcoverage, missing_policyQamrov va bo'shliqlar siyosatisource, refresh, owner, versionManba, yangilanish chastotasi, egasi, versiyaKo'rsatkichni qabul qilish qoidalari
Yettitasi ham majburiy. Hech bo'lmasa bittasidan o'tmagan ko'rsatkich asosiy indeksga qo'yilmaydi.
- Nazariy asos — bu umuman joy sifatiga qanday ta'sir qiladi
- Teng qamrov qoidasi bo'yicha qamrov
- 0 va 100 nuqtalari uchun tashqi tayanch
- Farqlash qobiliyati — bir xil qiymatlar ulushi chegaradan past
- Ortiqchalik yo'qligi — komponent ichidagi qo'shnilar bilan korrelyatsiya moduli 0,85 dan past
- Takrorlanuvchanlik — hisob xuddi shu dastlabki ma'lumotlardan qayta bajariladi
- Narx bilan siklik bog'liqlik yo'qligi
Agregatsiya sxemasi
Vaznlar bu yerda belgilanmaydi. Belgilanadigani — operatorlar va kompensatsiya qayerda ruxsat etilgani, qayerda yo'qligi.
ko'rsatkich → subkomponentvaznli o'rtachasubkomponent → komponentvaznli o'rtachakomponent → subindeksnomutanosiblik uchun jarima bilan o'rtachasubindeks → I, II o'qlarnomutanosiblik uchun jarima bilan o'rtacha8, 9-subindekslar → III o'qkompensator emas: og'ir xavf yengili bilan so'ndirilmaydiYakuniy yig'ilish
GeoScore = Q(I, II) × RiskFactor(III)Imkoniyatlar va Joy sifati cheklangan kompensatsiya bilan yig'iladi, Xavf esa natijaga ko'paytuvchi sifatida — quyi chegaradan birgacha bo'lgan oraliqda — qo'llaniladi.
To'liq emas, cheklangan kompensatsiya
Oddiy vaznli o'rtacha transportning 95 bali muhitning 20 balini to'liq qoplashiga yo'l qo'yadi. Nomutanosiblik uchun jarima bir o'lchovda qulagan joylarning balini pasaytiradi — va ayni paytda bitta nol hamma narsani nolga aylantiradigan geometrik o'rtacha muammosini yaratmaydi.
Xavf — ko'paytuvchi, qo'shiluvchi emas
To'g'on yorilishi zonasidagi joy yonida maktab borligi uchun yaxshiroq bo'lib qolmaydi. Ko'paytuvchi oralig'i aniq belgilanadi, toki jarima izohlanadigan bo'lib qolsin.
Vazn emas, ta'sir e'lon qilinadi
Har bir vazn yonida ta'sir indeksi e'lon qilinadi: korrelyatsiyalangan kirishlarda nominal vazn deyarli hech qachon haqiqiy ta'sirga teng bo'lmaydi. O'tgan versiyada transport eng katta vaznga va atigi uchinchi ta'sirga ega edi.
Bo'shliqlar siyosati
Ma'lumot yo'qligi — bu nol ham, o'rtacha ham emas. Uchta aniq rejim; tanlov ko'rsatkich pasportida qayd etiladi.
Bayroq bilan neytral
Neytral qiymat va qamrov bayrog'i. Ma'lumot yo'qligi joyning o'zi haqida hech narsa demaganda qo'llaniladi.
Eng yomon qiymat
Faqat obyekt yo'qligining o'zi o'lchov bo'lgan joyda qo'llaniladi — masalan, yetib borish radiusida birorta ham maktab yo'q.
Ko'rsatkichni chiqarib tashlash
Ko'rsatkich umuman hisoblanmaydi, vazni komponent ichida qayta taqsimlanadi. Bu hozircha qisqartirilgan tarkibda yig'ilayotgan subindekslar uchun ishchi rejim.
Indeks yonida e'lon qilinadi, lekin uning ichida emas
Sabablari turlicha: vaqt gorizonti, narx bilan siklik bog'liqlik, kategoriyaviylik yoki bu joy haqida emas, indeksning o'zi haqidagi metrika ekani.
momentum — rivojlanish dinamikasi
Xuddi shu arxitekturadagi alohida 0–100 ball: qurilish faolligi, rejalashtirilgan infratuzilma, demografik dinamika, bozor faolligi, investitsiya bosimi. Bozor bloki — bizning o'z ma'lumotlarimiz, va aynan shuning uchun u shu yerda: narxni o'z ichiga olgan indeksni narx modelida belgi sifatida ishlatib bo'lmaydi.
Kontekst qatlami
Ballsiz atributlar: ma'muriy nomlar, aholi punkti turi, yer toifasi va maqsadi, bosh reja zonasi, muhofaza zonalari, qamrov bayroqlari. Qoida: kataklarning 90% idan kamida mavjud bo'lgan yoki kattalik emas, toifa bo'lgan belgi — bu ko'rsatkich emas, bayroq.
Nisbiy ko'rinish
Absolyut balning o'z hudud sinfi ichidagi protsentili. Absolyut ball «bu joy qanchalik yaxshi» degan savolga, nisbiy ball esa «shu turdagi joy uchun u qanchalik yaxshi» degan savolga javob beradi. Ikkala raqam yonma-yon e'lon qilinadi va hech qachon aralashtirilmaydi.
Hosila chiqishlar
Investitsiya ustuvorligi — yetishmayotgan ballarning aholiga ko'paytmasi sifatida: investitsiya ko'proq odamga tegadigan joy. Va viloyatlar bo'yicha aholiga vaznlangan Jini koeffitsienti — sifat viloyat ichida qanchalik notekis taqsimlangani.
Reyestr va bo'shliqlar
329 ko'rsatkich. Tayyorlik notekis, va biz uni bor holicha e'lon qilamiz.
Reyestrning deyarli yarmi birorta ham tashqi kelishuvsiz ochiq. Qolgan bo'shliqlar uchta blokka jamlangan: muhandislik tarmoqlari va obodonlashtirish; farovonlik, demografiya va xavfsizlik; xavfli obyektlar va ifloslanish. Uch-to'rtta kelishuv barcha bo'shliqlarning yarmini yopadi. Eng «och» subindekslar — qurilish muhiti va ijtimoiy muhit: ikkalasi ham yangi, va ma'lumot kelguncha qisqartirilgan tarkibda yig'iladi.
Bu hujjat nimani hal qilmaydi
Ochiq savollarning halol ro'yxati ularning yo'qligidan foydaliroq.
- O'q va subindekslarning sonli vaznlari — kalibrlanmoqda, bu yerda e'lon qilinmaydi
- Xavf ko'paytuvchisining quyi chegarasi — alohida qaror bilan belgilanadi
- Milliy me'yor mavjud bo'lmagan ko'rsatkichlar uchun aniq tayanch chegaralari
- Tashqi ma'lumot kelguncha qurilish muhiti va ijtimoiy muhit subindekslarining tarkibi
Aniq bir ko'rsatkich bo'yicha tafsilot kerakmi?
Ko'rsatkich pasportini, manbasini, tayanchlarini va joriy qamrovini yuboramiz